SEH-medewerkers die overleggen over van alles en nog wat, monitoren met continue alarmgeluiden, telefoons die rinkelen, piepers die afgaan op het moment dat er een patiënt in een acute situatie aankomt – de SEH is een ontzettend drukke plek. SEH-arts Michiel Tebbes droomt van een ‘stille SEH’, een SEH met zo weinig mogelijk ruis. Digitalisering van berichten is een van de manieren om een groot deel van die ruis weg te nemen op de SEH en dat is goed voor zorgverleners én patiënten. Want hoe minder ruis, hoe meer focus en hoe beter de zorg. 

Michiel Tebbes is SEH-arts in het Slingeland Ziekenhuis (Doetinchem), werkt voor ROAZ Acute Zorgregio Oost, is consultant bij D&A Conclusion en geeft – via zijn eigen bedrijf ‘de Medisch Futuroloog’- presentaties en inspiratiesessies rondom AI, transities en toekomstscenario’s in de zorg. Hij is vanuit zijn rol als SEH-arts betrokken bij de Acute Zorgregio Oost en in deze regio zijn ze druk bezig met de implementatie van berichten in het kader van Met spoed beschikbaar. Veel berichten draaien ondertussen goed en op dit moment werken ze aan de terugkoppeling van SEH naar ambulance.  

De stille SEH 

In een ROAZ-overleg over de communicatie tussen SEH en ambulance kwam het gesprek tussen Michiel en een collega op de vele telefoontjes die op de SEH binnenkomen. Dan wel direct bij de SEH-arts dan wel via een verpleegkundige. Ze zeiden tegen elkaar: “Als die informatie via het bericht digitaal wordt verstuurd door de ambulance, dan hoeven we toch niet meer gebeld te worden?” En daar ontstond het idee van de ‘stille SEH’, een SEH met zo min mogelijk ruis, onder andere ondersteund door digitale berichten. 

Een optrekkende vrachtwagen 

“De SEH is een ontzettend drukke plek met veel lawaai,” vertelt Michiel, een situatie die voor vele andere SEH’s herkenbaar is. “Ik heb laatst met een decibelmeter op mijn telefoon eens gemeten hoeveel lawaai er rond een uur of 15.00 in onze overlegruimte in het Slingeland Ziekenhuis is. Deze overlegruimte is de centrale plek, een soort aquarium, en het geluidsniveau daar stond gelijk aan een optrekkende vrachtwagen. Nu is dat niet continu zo, maar je hebt wel het gevoel dat je altijd aan het werk bent op een erg druk marktplein. Deze prikkels krijg je erbij terwijl je ook voor de patiënten moet zorgen. Dat is voor SEH-medewerkers heftig en zwaar.”  

Niet meer bellen 

In de regio Oost zijn de zorgaanbieders vorig jaar gestart met de digitale vooraankondiging van ambulance naar SEH en daarbij hebben ze afgesproken dat de ambulance in principe niet meer belt. Michiel: “Ik wil zo veel mogelijk alle ruis weghalen en dat kan door de vooraankondiging digitaal te verzenden. Als een patiënt stabiel is of hij verbetert onderweg, dan hoef ik dat niet te weten via een telefoontje. Die patiënt komt wel binnen en dan pakken we het vanaf daar op. Ik zie die informatie vanzelf wel in de hoek van mijn scherm voorbijkomen. Ik wil het alleen via een telefoontje weten als het slecht gaat, als er nood is.” Door de ‘niet-meer-bellen-afspraak’ merken ze op de SEH dat er nu minder telefoontjes komen en dat het op dat punt al wat rustiger wordt. 

Stilte beter voor medewerkers en patiënten 

De stille SEH is goed voor personeel en patiënt, stelt Michiel. “Als patiënt wil je nu niet op een SEH liggen: altijd lawaai, altijd licht, altijd druk. Door te zorgen voor minder prikkels, kan de patiënt beter slapen en dat is gewoon gezond. We zeggen niet voor niets: rust heelt alle wonden. En als je als SEH-medewerker minder prikkels krijgt, betekent dit dat je betere zorgkwaliteit kunt leveren. Als ik bij een patiënt sta voor een anamnese en ik word gebeld

 door een ambulance dat ze met een andere patiënt onderweg zijn, dan is die onderbreking niet fijn voor de patiënt. Daarnaast heeft onderzoek aangetoond dat als je 3 keer onderbroken wordt bij een activiteit, dat je dan alles bent vergeten en opnieuw moet beginnen. Als we die interrupties eruit halen door middel van een digitale vooraankondiging, dan helpt dat. Het geeft de patiënt rust en het geeft mij rust. Ik kan mijn werk beter doen, ik onthoud mijn gegevens beter en kan meer focussen op mijn patiënt – en dat is wel mijn droom.” 

Zijn er al stille SEH’s? 

Volledig stille SEH’s bestaan niet en dat gaat ook niet lukken. Het is voor Michiel een concept in de categorie ‘als je een droom hebt, moet je een mooie droom maken’. “Als een ambulance met spoed binnenkomt, dan bellen ze en maken ze dus lawaai. Als er een reanimatie is, dan betekent dat lawaai. Maar dat is wel ‘nuttig lawaai’.” Hij wil vooral onnodig lawaai voorkomen en Met spoed beschikbaar is volgens hem een van de manieren om een groot deel van de ruis weg te halen. 

Samenwerking in de keten 

En hoe zit het met de samenwerking in de keten als je steeds meer digitaliseert en ‘stiller’ maakt? Michiel: “Je kent de meeste mensen van de ambulance wel. We spreken elkaar, komen elkaar tegen bij de koffieautomaat. Datzelfde geldt voor huisartsen, de meeste in de regio ken je wel. Het is heel belangrijk dat je gewoon open en vriendelijk kan blijven communiceren met je ketenpartners, zowel online als offline. Ik denk bijvoorbeeld dat de offline overleggen, want die zijn er gewoon, ook heel goed werken voor het geven van feedback.” 

Alarmetiquette 

Naast digitalisering van berichten, helpt een betere alarmetiquette ook voor een stillere SEH. “Die alarmering hoeft niet per definitie bij mij in de centrale ruimte te zitten. Dat kun je ook via smart devices aan de verpleegkundige geven die over die patiënt gaat. Hierbij bouw je uiteraard een beveiliging in die een signaal afgeeft als de verpleegkundige niet reageert na zoveel seconden, zodat de melding overgaat naar de volgende verpleegkundige in de buurt.” Michiel geeft nog een praktisch voorbeeld: “Stel dat ik verpleegkundige ben en ik ga over kamer 1 t/m 4, dan heb ik niks te maken met kamer 5 en verder. Tenzij er een groot probleem is in kamer 7. Dan wil ik dat weten, want dan ga ik mijn collega daar helpen. Je wilt dat die alarmering meebeweegt met de situatie; soms hebben we een groot team nodig en als het kan, worden we weer kleiner. Er zijn al IT-bedrijven en ziekenhuizen die hiermee bezig zijn.” 

Minder ruis, meer zorg! 

Tot slot benadrukt Michiel dat stilte een andere dimensie is die je, naast overdracht van data en kennis, iets meer naar de voorgrond zou kunnen brengen richting zorgaanbieders die bezig zijn met digitalisering: “Ook hierom doe je het, het creëren van minder ruis. En minder ruis betekent meer zorg!” 

Meer lezen? 

Hierbij vindt u een aantal artikelen over geluid en interrupties op de SEH: 

https://www.aamc.org/news/hospitals-are-noisy-they-don-t-have-be 

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2443309/#b1 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555522/ 

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6204927/